Istnienie tego zabytku, którego najstarsze zachowane części pochodzą z XIV wieku, udokumentowane zostało pisemnie już w XIII wieku. Powstał on jako punkt kontrolny nad najbardziej istotnymi szlakami handlowymi regionu, biegnącymi wzdłuż rzek Wag [Váh] i Kysuca. Najstarszą częścią Zamku jest cylindryczna wieża, która pierwotnie tworzyła całość grodu. Otoczono ją niskim murem obwodowym z rowem wypełnionym wodą, przez który prawdopodobnie przerzucono most zwodzony. Z tego powodu Zamek Budatyński jest jednym z niewielu tak zwanych zamków wodnych w Słowacji. Zamek miał wielu właścicieli, do grona których należeli np. Mateusz Czak Treńczyński [Matúš Čák Trenčiansky], rody Balaszów i Czakich. Ostatni właściciel – hrabia Gejza Čáki, był w posiadaniu Zamku do 1945 r. Od 1953 r. w Zamku Budatyńskim ma siedzibę Muzeum Regionu Poważe w Żylinie.
Z Zamkiem nieodłącznie związany jest słowacki fenomen – dawna sztuka łatania naczyń emaliowanych i produkcja drobnych wyrobów drucianych. Stała ekspozycja temu poświęcona jest jedyną specjalistyczną wystawą tego rodzaju na świecie.
Na terenach przyległych do Zamku, prawdopodobnie w połowie XIX w., założono park przyrodniczo-krajobrazowy w stylu angielskim. W ramach prawdziwego odpoczynku, zwiedzający mogą też podziwiać platan klonolistny, w 2016 r. uznany za „Słowackie drzewo roku”.
Czy wiesz, że …?
W wieży Zamku Budatyńkiego zamurowano Katarzynę Suňogovą. Kazał ją tam umieścić jej ojciec, gdyż nie chciała wyjść za mąż za Jána Jakušiča, którego jej wybrał ojciec, albowiem Katarzyna kochała rycerza Fraňa Forgáča. Fraňo Katarzynę uwolnił z miejsca jej niedobrowolnego uwięzienia. Jednakże kiedy dowiedział się o tym Jakušič wyzwał Fraňa na pojedynek, podczas którego go zabił, więc Katarzynie nie pozostało nic innego, jak wydać się za Jakušiča – niekochanego mężczyznę – zabójcę jej prawdziwej miłości.
Coroczne wydarzenia
marzec/kwiecień: „Droga Krzyżowa” – ekumeniczne nabożeństwo Drogi Krzyżowej w parku
maj: „Piękno wiosny” – Wystawa roślin i drzew połączona z programem kulturalnym
lipiec: „Złote Budatyńskie czasy” – wydarzenie jakby wyjęte z czasów ostatniego właściciela Zamku Budatyńskiego, hrabiego Gejzy Čáky`ego
wrzesień: „Spotkanie mistrzów rzemiosła lutowania i drutowania” – spotkanie rzemieślników artystycznych ze Słowacji i Czech, uzupełnione o wydarzenia towarzyszące
październik: „Rynek Budatyński” – tradycyjne przedsięwzięcie kończące sezon turystyczny, połączone z pokazami rzemieślniczej produkcji, bogatym programem towarzyszącym i prezentacją specjałów gastronomicznych
